Chiến thắng Bạch Đằng (năm 938) do Ngô Quyền lãnh đạo được coi là bước ngoặt lớn trong lịch sử dân tộc vì:
Chấm dứt hơn 1000 năm Bắc thuộc: Đánh bại quân Nam Hán, kết thúc thời kỳ bị các triều đại phương Bắc đô hộ, mở ra thời đại độc lập lâu dài cho dân tộc.
Khẳng định nền độc lập, tự chủ: Sau chiến thắng, nước ta không còn là quận, huyện của Trung Quốc mà trở thành quốc gia độc lập.
Mở ra thời kỳ xây dựng nhà nước phong kiến độc lập: Tạo tiền đề cho các triều đại sau như Đinh, Tiền Lê, Lý phát triển đất nước.
Thể hiện tài năng quân sự và ý chí dân tộc: Nghệ thuật quân sự độc đáo (dùng cọc gỗ trên sông Bạch Đằng) cho thấy trí tuệ và bản lĩnh của người Việt.
Sự ra đời của Nhà nước Văn Lang được coi là một bước tiến quan trọng của người Việt cổ vì những lý do sau:
Đánh dấu sự hình thành nhà nước đầu tiên: Từ xã hội nguyên thủy rời rạc, người Việt cổ đã tổ chức thành một nhà nước có vua đứng đầu (các vua Hùng), thể hiện bước phát triển lớn về tổ chức xã hội.
Tăng cường đoàn kết cộng đồng: Gắn kết các bộ lạc Lạc Việt thành một khối thống nhất, tạo nền tảng cho ý thức dân tộc sau này.
Đặt nền móng cho các nhà nước sau: Là tiền đề để phát triển các nhà nước tiếp theo trong lịch sử Việt Nam.
Có thể bị đồng hóa, mất dần tiếng nói, phong tục và tín ngưỡng riêng
Bản sắc văn hóa dân tộc bị mai một hoặc biến mất.
Ý thức dân tộc suy giảm, khó hình thành tinh thần đấu tranh giành độc lập.
Thực tế, người Việt đã biết chọn lọc nên vẫn giữ được bản sắc riêng.
Người Việt chúng ta đã tiếp thu một cách có chọn lọc những yếu tố tích cực từ văn hóa Trung Hoa để làm phong phú thêm bản sắc văn hóa dân tộc mình, cụ thể như sau:
Lý do là vì:
Nếu thất bại, nước ta có thể tiếp tục bị các triều đại phong kiến phương Bắc đô hộ
Nền độc lập tự chủ khó được xác lập, dân tộc có thể tiếp tục chịu áp bức về chính trị, kinh tế và văn hóa.
Quá trình xây dựng quốc gia độc lập có thể bị trì hoãn lâu dài
Nhờ tinh thần yêu nước, sự đoàn kết nhân dân và sự lãnh đạo tài tình của Lê Lợi, Nguyễn Trãi.