câu 1:

Bài thơ “Đề đền Sầm Nghi Đống” của Hồ Xuân Hương thể hiện rõ thái độ khinh bỉ, mỉa mai đối với tên tướng giặc xâm lược bại trận. Trước ngôi đền thờ Sầm Nghi Đống, nữ sĩ chỉ “ghé mắt trông ngang” — một cái nhìn hờ hững, coi thường. Từ cảm thán “kìa” cùng hình ảnh “đứng cheo leo” gợi nên tư thế chênh vênh, nhỏ bé, đáng cười của ngôi đền cũng như của kẻ được thờ phụng. Đặc biệt, hai câu thơ cuối là lời mỉa mai sâu cay: nếu đổi phận làm trai thì sự nghiệp anh hùng của Sầm Nghi Đống cũng chẳng có gì đáng kể. Qua đó, bài thơ không chỉ thể hiện tài năng trào phúng của Hồ Xuân Hương mà còn bộc lộ niềm tự hào dân tộc trước chiến thắng vẻ vang của quân dân ta.

câu 2:

Trong dòng chảy lịch sử dân tộc, xây dựng và bảo vệ đất nước luôn là trách nhiệm thiêng liêng của mỗi người dân Việt Nam. Từ chiến thắng oanh liệt trước quân xâm lược được gợi lại trong bài thơ “Đề đền Sầm Nghi Đống” của Hồ Xuân Hương, ta càng thêm tự hào về truyền thống yêu nước và ý thức trách nhiệm của cha ông. Ngày nay, trong thời bình, trách nhiệm ấy càng cần được phát huy bằng những hành động thiết thực.

Trách nhiệm xây dựng đất nước trước hết thể hiện ở ý thức học tập, lao động nghiêm túc. Mỗi người cần không ngừng trau dồi tri thức, rèn luyện kỹ năng, nâng cao đạo đức để trở thành công dân có ích cho xã hội. Đất nước chỉ có thể phát triển bền vững khi có một thế hệ trẻ năng động, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm và dám cống hiến.

Bên cạnh đó, trách nhiệm bảo vệ đất nước không chỉ là nhiệm vụ của lực lượng vũ trang mà còn là bổn phận của toàn dân. Đó là ý thức chấp hành pháp luật, giữ gìn trật tự an toàn xã hội, bảo vệ môi trường, giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc. Trong thời đại công nghệ số, mỗi người còn cần tỉnh táo trước những thông tin sai lệch, góp phần bảo vệ chủ quyền tư tưởng và hình ảnh đất nước trên không gian mạng.

Tuy nhiên, thực tế vẫn còn một bộ phận giới trẻ sống thờ ơ, vô trách nhiệm, chỉ biết hưởng thụ mà quên đi nghĩa vụ với cộng đồng. Điều đó không chỉ làm mai một truyền thống tốt đẹp mà còn cản trở sự phát triển chung của xã hội.

Là thế hệ kế thừa và tiếp nối cha ông, mỗi chúng ta cần nhận thức rõ vai trò của mình đối với Tổ quốc. Hãy sống có lý tưởng, có trách nhiệm, sẵn sàng cống hiến bằng những việc làm cụ thể, dù là nhỏ bé nhất. Bởi lẽ, xây dựng và bảo vệ đất nước không phải là khẩu hiệu suông mà là hành trình bền bỉ của từng con người Việt Nam hôm nay và mai sau.

Câu 1.

Bài thơ được viết theo thể thơ thất ngôn tứ tuyệt Đường luật.

Câu 2.

• Trợ từ: kìa
• Từ tượng hình: cheo leo

Câu 3.

Các từ ngữ thể hiện thái độ của nữ sĩ:

• ghé mắt trông ngang
• kìa
• đứng cheo leo
• há bấy nhiêu

Nhận xét:
Thái độ của nữ sĩ là khinh bỉ, mỉa mai, chế giễu sâu cay đối với kẻ thù xâm lược bại trận, đồng thời thể hiện niềm tự hào dân tộc.

Câu 4.

Biện pháp tu từ:

• Đảo ngữ: “ghé mắt trông ngang”
• Từ tượng hình kết hợp ẩn dụ: “đứng cheo leo”

Tác dụng:
→ Gợi tư thế chênh vênh, nhỏ bé, đáng khinh của ngôi đền và qua đó hạ thấp, chế giễu tướng giặc Sầm Nghi Đống.

Câu 5.

Thông điệp bài thơ:
→ Khẳng định niềm tự hào dân tộc, ca ngợi chiến thắng oanh liệt của quân dân ta và thể hiện thái độ khinh bỉ kẻ xâm lược bại trận, đồng thời đề cao khí phách anh hùng của dân tộc Việt Nam.

Trong xã hội hiện đại, giới trẻ là lực lượng nòng cốt, là chủ nhân tương lai của đất nước. Tuy nhiên, bên cạnh những bạn trẻ sống có lý tưởng, có hoài bão và trách nhiệm, vẫn còn tồn tại một bộ phận giới trẻ đang lựa chọn lối sống vô trách nhiệm — thờ ơ với bản thân, gia đình và cộng đồng. Đây là một thực trạng đáng lo ngại, cần được nhìn nhận nghiêm túc.

Lối sống vô trách nhiệm trước hết thể hiện ở thái độ sống buông thả, thiếu ý thức học tập và lao động. Nhiều bạn trẻ chỉ biết hưởng thụ, chạy theo những thú vui nhất thời, sa đà vào mạng xã hội, trò chơi điện tử mà quên mất nhiệm vụ học tập, rèn luyện bản thân. Có người sống dựa dẫm vào gia đình, không có mục tiêu, không nỗ lực phấn đấu, để thời gian trôi qua một cách vô nghĩa.

Không ít bạn trẻ còn thể hiện sự vô trách nhiệm trong cách ứng xử với xã hội. Họ thờ ơ trước những vấn đề chung, thiếu tinh thần sẻ chia, không quan tâm đến cộng đồng. Thậm chí có người vi phạm pháp luật, gây mất trật tự, ảnh hưởng đến an toàn xã hội nhưng lại xem đó là chuyện bình thường, không ý thức được hậu quả do hành vi của mình gây ra.

Nguyên nhân của lối sống vô trách nhiệm xuất phát từ nhiều phía. Một phần do sự nuông chiều quá mức của gia đình, khiến con cái quen sống dựa dẫm. Một phần do ảnh hưởng tiêu cực từ mạng xã hội, nơi nhiều giá trị ảo được tôn vinh, khiến giới trẻ dễ chạy theo trào lưu, sống thực dụng, thiếu định hướng. Bên cạnh đó, bản thân người trẻ chưa có nhận thức đúng đắn về vai trò và trách nhiệm của mình đối với xã hội.

Hậu quả của lối sống vô trách nhiệm là vô cùng nghiêm trọng. Nó khiến giới trẻ đánh mất tương lai, trở thành gánh nặng cho gia đình và xã hội. Xa hơn, nó làm suy giảm chất lượng nguồn nhân lực, cản trở sự phát triển bền vững của đất nước.

Trước thực trạng đó, mỗi bạn trẻ cần tự ý thức rèn luyện bản thân, sống có trách nhiệm với chính mình và với cộng đồng. Cần xác định mục tiêu sống rõ ràng, không ngừng học tập, trau dồi đạo đức và kỹ năng sống. Gia đình, nhà trường và xã hội cũng cần chung tay giáo dục, định hướng cho thế hệ trẻ những giá trị sống đúng đắn.

Là học sinh, em nhận thức rõ rằng sống có trách nhiệm chính là sống có ích. Mỗi ngày trôi qua đều là cơ hội để hoàn thiện bản thân, đóng góp cho gia đình và xã hội. Chỉkhi giới trẻ sống có trách nhiệm, đất nước mới có thể phát triển bền vững và vững bước trong tương lai.

Câu 1.
Bài thơ được viết theo thể thơ thất ngôn bát cú Đường luật.

Câu 2.
Đối tượng trào phúng là chính tác giả (Nguyễn Khuyến) — nhà thơ tự giễu, tự cười mình.

Câu 3.

• “Làng nhàng” nghĩa là: tầm thường, không nổi bật, không xuất sắc.
• Từ này thể hiện thái độ tự trào, tự giễu, tự ý thức rõ về bản thân của tác giả.

Câu 4.
Nghệ thuật trào phúng:

• Sử dụng hình ảnh ẩn dụ dân gian: chơi cờ, đánh bạc để nói về đường công danh.
• Lối nói phóng đại, mỉa mai.

Tác dụng:
→ Tạo tiếng cười chua chát, thể hiện sự thất vọng, tự giễu về con đường công danh lận đận.

Câu 5.
Hai câu thơ thể hiện:

• Tâm trạng tự ngán ngẩm, tự chê mình vì thấy bản thân chẳng ra gì.
• Nhưng lại đối lập với thực tế: vẫn có danh phận, học vị → tạo tiếng cười châm biếm sâu cay.

Câu 6.
Từ thông điệp bài thơ, giới trẻ hôm nay cần:

• Không tự mãn, luôn rèn luyện đạo đức và năng lực
• Sống có lý tưởng, hoài bão
• Học tập, lao động nghiêm túc
• Chủ động cống hiến cho xã hội, xây dựng quê hương đất nước bằng tri thức và trách nhiệm