Trong nền văn xuôi hiện đại Việt Nam, Thạch Lam là cây bút tiêu biểu với lối viết nhẹ nhàng, giàu chất trữ tình và đặc biệt tinh tế khi khắc họa đời sống nội tâm con người. Đoạn trích trong truyện ngắn Trở về đã thể hiện rõ phong cách ấy qua cuộc gặp gỡ đầy nghẹn ngào giữa Tâm và người mẹ già sau sáu năm xa cách.

Trước hết, đoạn trích khắc họa rõ sự đổi thay của không gian và con người nơi quê nhà. Ngôi nhà cũ “sụp thấp hơn một chút”, “mái gianh xơ xác hơn” gợi lên sự tàn phai của thời gian và cuộc sống nghèo khó, hiu quạnh. Hình ảnh người mẹ “đã già đi nhiều”, “vẫn mặc cái bộ áo cũ kỹ” khiến người đọc không khỏi xót xa. Không gian ấy không chỉ là bối cảnh mà còn phản chiếu số phận người mẹ: cô đơn, tần tảo và lặng lẽ chờ đợi con. Cách miêu tả của Thạch Lam không cầu kì mà giàu sức gợi, khiến cảnh vật như mang theo nỗi buồn thấm sâu vào lòng người.

Nổi bật trong đoạn trích là hình ảnh người mẹ với tấm lòng yêu thương con vô điều kiện. Bà “ứa nước mắt” khi nhận ra con, xúc động đến mức “không nói được”, chỉ “ấp úng” từng lời. Bà lo cho con khi nghe tin con ốm mà không dám đi thăm vì “quê mùa chả biết tỉnh thế nào mà đi”. Những câu hỏi thăm về sức khỏe, công việc của con cho thấy tình mẫu tử giản dị mà sâu nặng. Ngay cả khi con sắp ra về, bà vẫn khẩn khoản: “Cậu hãy ở đây ăn cơm đã”, một lời mời mộc mạc nhưng chứa đựng biết bao yêu thương và mong mỏi được gần con thêm chút nữa. Qua hình ảnh ấy, Thạch Lam đã làm nổi bật vẻ đẹp của người mẹ nông thôn: nghèo khó nhưng giàu tình cảm, âm thầm hi sinh mà không đòi hỏi báo đáp.

Trái ngược với tấm lòng của mẹ là thái độ dửng dưng, lạnh nhạt của Tâm. Anh về quê với tâm thế miễn cưỡng, trả lời mẹ “qua loa lấy lệ”, “lơ đãng” trước những câu chuyện làng quê. Với Tâm, cuộc sống thôn quê không còn liên quan gì đến cuộc đời “chắc chắn, giàu sang” của mình. Sự xa cách ấy không chỉ là khoảng cách không gian mà còn là khoảng cách trong tâm hồn. Hành động đưa tiền cho mẹ kèm theo thái độ “hơi kiêu ngạo” cho thấy Tâm coi việc gửi tiền như một cách hoàn thành bổn phận, thay cho tình cảm. Chi tiết bà cụ “run run đỡ lấy gói bạc, rơm rớm nước mắt” càng làm nổi bật sự đau đớn, tủi thân của người mẹ khi nhận tình thương con qua đồng tiền lạnh lẽo.

Đoạn trích mang giá trị nhân đạo sâu sắc. Thạch Lam không lên án gay gắt mà để sự đối lập giữa mẹ và con tự nói lên tất cả: một bên là tình mẫu tử bền bỉ, một bên là sự vô tâm do lối sống thị thành làm phai nhạt tình nghĩa. Qua đó, nhà văn gửi gắm lời nhắc nhở nhẹ nhàng nhưng thấm thía: con người có thể đổi thay hoàn cảnh sống, nhưng không nên đánh mất cội nguồn và tình thân. Nỗi buồn trong đoạn văn không bi lụy mà man mác, khiến người đọc tự soi lại mình trong cách đối xử với cha mẹ.

Như vậy, đoạn trích trong Trở về không chỉ khắc họa một cuộc gặp gỡ giữa mẹ và con mà còn phản ánh bi kịch tinh thần của những con người rời xa quê hương, xa rời tình thân. Bằng giọng văn trữ tình, giàu cảm xúc, Thạch Lam đã làm nổi bật vẻ đẹp của tình mẫu tử và gợi lên một thông điệp nhân văn: dù đi đâu, con người vẫn cần quay về với nguồn cội yêu thương của mình.

Câu 1.
Bài thơ được viết theo thể thơ tự do.

Câu 2.
Người bộc lộ cảm xúc là “tôi” (nhân vật trữ tình).
Đó là cuộc gặp gỡ giữa người lính (tác giả) với một bà mẹ nông dân nghèo trong đêm.

Câu 3.
Hai dòng thơ sử dụng biện pháp so sánh và ẩn dụ: lấy “hơi ấm của cọng rơm” so với “chăn đệm”.
→ Tác dụng: làm nổi bật sự ấm áp đặc biệt của ổ rơm không chỉ về thể xác mà còn về tình người, nhấn mạnh giá trị tinh thần lớn hơn vật chất.

Câu 4.
Hình ảnh “ổ rơm” vừa mộc mạc, nghèo khó vừa ấm áp, chan chứa tình thương. Nó tượng trưng cho tấm lòng nhân hậu của người mẹ nông dân và cho sự đùm bọc giản dị mà sâu sắc của người dân đối với người lính.

Câu 5.
Cảm hứng chủ đạo của bài thơ là ca ngợi tình người ấm áp, tình quân – dân thắm thiết trong gian khó.

Câu 6.
Bài thơ Hơi ấm ổ rơm khiến em xúc động trước tấm lòng nhân hậu của người mẹ nông dân nghèo. Dù nhà chật, chiếu chăn thiếu thốn, mẹ vẫn dành cho người lính chỗ ngủ ấm áp nhất bằng ổ rơm đơn sơ. Hình ảnh rơm rạ mộc mạc nhưng lại mang hơi ấm nồng nàn của tình người. Qua đó, em cảm nhận rõ sự gắn bó giữa người lính và nhân dân trong hoàn cảnh khó khăn. Bài thơ giúp em hiểu rằng giá trị lớn nhất không nằm ở vật chất mà ở tấm lòng yêu thương và sẻ chia. Em càng thêm trân trọng những con người bình dị mà giàu tình nghĩa trong cuộc sống.

Nếu gặp lại một người bạn như anh gầy, em sẽ cư xử bằng sự chân thành và tôn trọng. Em sẽ chào hỏi, quan tâm đến cuộc sống hiện tại của bạn, không tò mò hay nhắc lại những chuyện khiến bạn buồn hoặc mặc cảm. Nếu thấy bạn gặp khó khăn, em sẵn sàng giúp đỡ trong khả năng của mình, nhưng giúp một cách tế nhị để bạn không cảm thấy bị thương hại. Quan trọng nhất là coi bạn như một người bạn cũ bình thường, không đánh giá hay xa lánh vì hoàn cảnh thay đổi.

Cách ứng xử của anh béo gợi cho em một bài học rất rõ ràng: con người cần biết giữ tình nghĩa và lòng nhân hậu. Anh béo không khinh thường bạn nghèo khổ mà vẫn nhận ra bạn, đối xử thân thiện, cho thấy anh là người sống có tình, không quên quá khứ. Điều đó nhắc em rằng trong cuộc sống, khi bản thân khá hơn, thành đạt hơn, càng phải biết trân trọng bạn bè cũ và những mối quan hệ chân thành.
→ Như vậy, cách ứng xử của anh béo giúp em hiểu rằng: sống tốt không phải ở địa vị hay tiền bạc, mà ở thái độ đối xử với người khác, nhất là khi họ đang gặp khó khăn.

Chi tiết “Mấy thứ vali, hộp túi của anh ta cũng co rúm lại, nhăn nhó” là một hình ảnh nhân hóa, gợi tả những đồ đạc cũ kỹ, tội nghiệp như cũng mang dáng vẻ mệt mỏi, khổ sở giống con người. Nó cho thấy hành lý của anh ta không chỉ ít ỏi, tầm thường mà còn gợi cảm giác nghèo nàn, tàn tạ, phản ánh hoàn cảnh sống chật vật và tâm trạng u ám của nhân vật.

Ý nghĩa của chi tiết này là:

• Làm nổi bật sự nghèo khổ, đáng thương của nhân vật qua những vật dụng gắn bó với anh ta.
• Tăng sức gợi hình, gợi cảm nhờ biện pháp nhân hóa, khiến cảnh vật như có linh hồn.
• Gián tiếp thể hiện tâm trạng co lại, mệt mỏi, chán chường của nhân vật trước hoàn cảnh sống.
  → Qua đó, chi tiết nhỏ này góp phần khắc họa sâu sắc số phận và hoàn cảnh của nhân vật, làm câu văn trở nên sinh động và giàu ý nghĩa biểu cảm.

Bài thơ Mẹ gợi trong em những cảm xúc thật sâu lắng và xúc động. Hình ảnh người mẹ được so sánh với đóa sen nghèo mà thanh khiết, âm thầm hi sinh cả đời vì con khiến em thấy thương mẹ vô cùng. Những câu thơ nói về “giọt máu hòa theo dòng lệ” làm em cảm nhận rõ nỗi vất vả, nhọc nhằn mà mẹ đã trải qua để con được lớn lên và tỏa hương như “đóa hoa thơm”. Đặc biệt, hình ảnh “mẹ về… nắng quải chiều hôm” gợi lên sự cô đơn và lặng lẽ của mẹ khi con đã trưởng thành, đi xa. Đến khổ cuối, khi mẹ “thành ngôi sao lên trời”, em vừa buồn vì sự chia xa, vừa thấy ấm áp vì mẹ vẫn luôn dõi theo con từ nơi xa ấy. Bài thơ khiến em thêm yêu thương, trân trọng mẹ và tự nhắc mình phải sống tốt để không phụ công ơn sinh thành, dưỡng dục của mẹ.

Trong nền văn học thế giới, O. Henry là nhà văn nổi tiếng với những truyện ngắn giàu tính nhân văn và có kết thúc bất ngờ. Truyện ngắn Chiếc lá cuối cùng là một tác phẩm tiêu biểu, ca ngợi tình yêu thương giữa con người với con người và sức mạnh của nghệ thuật chân chính.

Câu chuyện kể về ba con người nghèo khổ sống trong một khu nhà trọ: Xiu, Giôn-xi và cụ Bơ-men. Giôn-xi mắc bệnh viêm phổi nặng, tinh thần suy sụp và tin rằng khi chiếc lá thường xuân cuối cùng rụng xuống thì cô sẽ chết. Xiu hết lòng chăm sóc bạn, còn cụ Bơ-men – một họa sĩ già nghèo khổ – luôn ấp ủ ước mơ vẽ được một kiệt tác.

Bi kịch của Giôn-xi không chỉ là bệnh tật mà còn là sự tuyệt vọng. Cô gắn số phận mình với chiếc lá ngoài cửa sổ, buông xuôi trước cái chết đang đến gần. Qua đó, tác giả cho thấy sức tàn phá ghê gớm của sự tuyệt vọng đối với con người: nó khiến người ta từ bỏ ý chí sống và không còn tin vào tương lai.

Trong hoàn cảnh ấy, cụ Bơ-men đã có một hành động cao cả: vẽ một chiếc lá thường xuân trên tường trong đêm mưa gió để thay cho chiếc lá thật đã rụng. Chiếc lá ấy giống hệt lá thật đến mức Giôn-xi không nhận ra. Nhờ nhìn thấy “chiếc lá cuối cùng” vẫn còn đó, cô dần lấy lại niềm tin, khát vọng sống và hồi phục sức khỏe. Nghệ thuật của cụ Bơ-men không chỉ là bức tranh đẹp mà còn là liều thuốc cứu sống con người.

Cái chết của cụ Bơ-men vì viêm phổi sau đêm mưa gió đã làm cho bức tranh trở thành một kiệt tác đúng nghĩa. Kiệt tác ấy không nằm ở kỹ thuật hội họa mà ở tấm lòng hi sinh thầm lặng và tình yêu thương vô điều kiện dành cho người khác. Qua hình tượng cụ Bơ-men, tác giả ca ngợi vẻ đẹp của con người nghèo khổ nhưng giàu lòng nhân ái và sẵn sàng hi sinh vì người khác.

Truyện ngắn Chiếc lá cuối cùng đã thể hiện sâu sắc giá trị nhân đạo: con người có thể cứu sống nhau không chỉ bằng thuốc men mà còn bằng tình thương và niềm tin. Đồng thời, tác phẩm khẳng định sức mạnh của nghệ thuật khi gắn với lòng nhân ái sẽ trở thành nguồn sống cho con người.

Tóm lại, Chiếc lá cuối cùng là câu chuyện cảm động về tình người trong nghèo khó và ý nghĩa của sự hi sinh thầm lặng. Hình ảnh chiếc lá cuối cùng đã trở thành biểu tượng cho niềm hi vọng và tình yêu thương, nhắc nhở chúng ta phải biết sống vì người khác và trân trọng sự sống của chính mình.

Từ nội dung bài thơ, em hiểu rằng “sống là dâng tặng” nghĩa là sống không chỉ cho riêng mình mà còn biết cống hiến cho cuộc đời. Chim yến nhỏ bé nhưng vẫn âm thầm hi sinh, chắt chiu từng giọt “máu thịt” để làm tổ, cuối cùng tạo nên món quà quý giá cho con người. Điều đó cho thấy giá trị của sự sống không nằm ở việc ta lớn lao đến đâu, mà ở việc ta đem lại ích lợi gì cho người khác. Trong cuộc sống hôm nay, mỗi người đều có thể “dâng tặng” bằng những việc làm nhỏ bé như học tập tốt, sống tử tế, giúp đỡ người xung quanh. Khi ta cho đi, ta không mất đi mà còn làm cho cuộc đời mình trở nên có ý nghĩa hơn. “Sống là dâng tặng” cũng nhắc nhở con người hãy sống trách nhiệm, biết hi sinh và không ích kỉ. Chính sự cho đi ấy sẽ làm cho cuộc sống trở nên ấm áp và tốt đẹp hơn.

Từ khát vọng của chim yến trong đoạn thơ, em nhận ra rằng: dù nhỏ bé, mỗi sinh thể đều có quyền nuôi dưỡng một khát vọng riêng và sống trọn vẹn với khát vọng ấy. Chim yến không mơ ước điều lớn lao hay so sánh mình với ai, mà chỉ mong “tự do được hót giữa trời xanh”, mong có “một tổ ấm cho đời”. Khát vọng của yến giản dị nhưng bền bỉ, được xây dựng bằng chính “máu thịt” của mình – bằng sự hi sinh, nhẫn nại và âm thầm vượt qua sóng gió.

Từ đó, khát vọng của con người trong cuộc sống hôm nay cũng cần được nhìn nhận theo cách tương tự. Mỗi người đều có ước mơ riêng, không nhất thiết phải giống ai hay phải thật to lớn. Có người khát vọng thành công, có người chỉ mong một cuộc sống bình yên, một mái ấm hạnh phúc. Điều quan trọng không phải là so sánh khát vọng của mình với người khác, mà là dám sống vì khát vọng ấy và kiên trì theo đuổi nó.

Đoạn thơ còn gợi cho em suy nghĩ về giá trị của sự âm thầm cống hiến. Chim yến “chắt máu mình làm tổ”, chịu nhiều gian khổ mà không phô trương, không đòi hỏi ghi nhận. Con người hôm nay cũng vậy: trong xã hội hiện đại đầy cạnh tranh, nhiều người lặng lẽ học tập, lao động, hi sinh để xây dựng cuộc sống tốt đẹp cho bản thân và gia đình. Chính những cố gắng thầm lặng ấy đã góp phần làm nên giá trị của con người và xã hội.

Bên cạnh đó, khát vọng của chim yến nhắc nhở con người phải biết trân trọng chính mình. “Dẫu nhỏ bé cũng là máu thịt” – con người dù bình thường đến đâu cũng đều có giá trị riêng. Khi ta có ước mơ và sống đúng với ước mơ ấy, ta đã tự tạo ý nghĩa cho cuộc đời mình, giống như chim yến nhỏ bé nhưng tổ yến lại trở thành “quà tặng thế gian”.

Tóm lại, từ hình ảnh chim yến trong đoạn thơ, em hiểu rằng khát vọng của con người hôm nay cần xuất phát từ chính bản thân mình, chân thật, giản dị nhưng kiên trì. Sống có khát vọng, biết hi sinh và không ngừng vươn lên chính là cách để mỗi người tạo nên “tổ ấm” và giá trị cho cuộc đời mình.

Trong nền văn học hiện thực Việt Nam, Nam Cao là nhà văn tiêu biểu với những trang viết chan chứa tình yêu thương con người. Truyện ngắn Lão Hạc là một tác phẩm tiêu biểu, phản ánh số phận đau khổ của người nông dân nghèo trước Cách mạng tháng Tám, đồng thời làm nổi bật vẻ đẹp tâm hồn của họ trong hoàn cảnh khốn cùng.

Truyện xoay quanh cuộc đời lão Hạc – một người nông dân nghèo, sống cô độc sau khi vợ mất, con trai vì nghèo quá nên phải bỏ đi làm đồn điền cao su. Tài sản quý giá nhất của lão chỉ là mảnh vườn dành cho con và con chó Vàng – kỷ vật tinh thần gắn bó với lão như người thân. Cuộc sống ngày càng túng quẫn, lão không có tiền, lại ốm yếu, nhưng vẫn cố giữ mảnh vườn cho con. Cuối cùng, lão phải bán chó trong nỗi đau đớn, dằn vặt và tủi nhục.

Bi kịch lớn nhất của lão Hạc không chỉ là nghèo đói mà còn là bi kịch tinh thần. Lão yêu con chó Vàng như con ruột, nên khi phải bán nó, lão đau khổ đến tuyệt vọng. Lão tự trách mình là kẻ “lừa một con chó”, khóc như một đứa trẻ. Qua chi tiết ấy, Nam Cao đã khắc họa sâu sắc tấm lòng nhân hậu và tình cảm chân thành của lão Hạc. Lão không phải người tàn nhẫn mà trái lại rất giàu tình thương, biết xấu hổ trước chính lương tâm mình.

Không chỉ thương con chó, lão Hạc còn là người cha hết mực yêu thương con. Dù sống trong cảnh đói khổ, lão vẫn quyết không tiêu vào mảnh vườn của con, coi đó là tài sản thiêng liêng dành cho con trai. Lão chấp nhận ăn củ chuối, sung luộc, bữa đói bữa no để giữ trọn lời hứa với con. Đỉnh điểm của sự hi sinh là cái chết của lão – một cái chết đau đớn bằng bả chó. Lão chọn cái chết để không phải ăn vào phần tài sản của con, để giữ trọn lòng tự trọng và tình phụ tử thiêng liêng.

Bên cạnh hình tượng lão Hạc, nhân vật ông giáo đóng vai trò quan trọng trong việc thể hiện tư tưởng của tác phẩm. Ông giáo là người chứng kiến cuộc đời lão Hạc, từ đó bộc lộ sự cảm thông sâu sắc đối với số phận người nông dân. Qua lời kể của ông giáo, người đọc hiểu rằng con người dù nghèo khổ đến đâu vẫn có thể giữ được phẩm chất lương thiện và nhân cách cao đẹp. Chính ông giáo đã giúp người đọc nhận ra rằng: “Không! Cuộc đời chưa hẳn đã đáng buồn…”, đó là niềm tin vào giá trị tốt đẹp của con người.

Qua truyện ngắn Lão Hạc, Nam Cao đã tố cáo xã hội cũ tàn nhẫn, đẩy người nông dân lương thiện vào con đường cùng. Đồng thời, nhà văn ca ngợi vẻ đẹp tâm hồn của họ: giàu tình thương, sống trung thực và có lòng tự trọng. Tác phẩm không chỉ gây xúc động bởi số phận bi thương của lão Hạc mà còn để lại bài học sâu sắc về tình cha con và giá trị nhân phẩm con người.

Tóm lại, Lão Hạc là một truyện ngắn giàu giá trị nhân đạo và hiện thực. Hình ảnh lão Hạc nghèo khổ nhưng lương thiện đã in sâu trong lòng người đọc, nhắc nhở chúng ta phải biết yêu thương, trân trọng những con người bất hạnh và sống có trách nhiệm với bản thân cũng như gia đình.

Tác giả đã lấy cảm hứng rất hồn nhiên, thực tiễn về thiên nhiên để sáng tác bài thơ.

dựa vào những lời thơ vô tư, nhẹ nhàng nhưng cũng đầy cảm xúc và cả những hy vọng mới trong cuộc sống của tác giả, Tác giả đã khéo léo mượn những hạt mưa để nói lên tiếng lòng, nói lên tâm tư của mình. Vui có, buồn có, trẻ có, già cũng có.. đó là những thứ đương nhiên tồn tại thực tiễn trong lòng, là những gì mà tác giả đã được từng trải để từ đó nói lên tâm tư trong lòng mình. Mỗi khi mùa mưa đến, cũng là mỗi lần lòng tác giả thổn thức, nhớ lại những gì đã trôi qua. Để rồi cuối cùng khi cơn mưa qua đi mang đến những niềm vui, hy vọng mới. Mong rằng mọi thứ sẽ luôn tốt đẹp và nhẹ nhàng hơn để cùng xoa dịu mọi nỗi lòng của tác giả!