Bài học 1: Sự chuẩn bị kỹ lưỡng và nắm bắt cơ hội

• Nội dung: Chúng ta cần có sự chuẩn bị chu đáo và nhanh nhẹn để nắm bắt cơ hội khi nó đến.
• Vì sao: Trong truyện, Sơn Tinh đã chuẩn bị sính lễ đúng yêu cầu và mang đến trước, nhờ đó mà cưới được Mị Nương. Thủy Tinh đến sau dù chỉ một chút nhưng đã mất đi cơ hội.

Bài học 2: Kiên trì, bản lĩnh đối mặt với khó khăn

• Nội dung: Khi gặp thử thách hay kẻ thù mạnh, cần giữ bình tĩnh, kiên cường và không bỏ cuộc.
• Vì sao: Khi Thủy Tinh dâng nước đánh phá, Sơn Tinh không hề nao núng. Nước cao đến đâu, Sơn Tinh dâng núi cao lên đến đó. Sự kiên trì và bản lĩnh đã giúp Sơn Tinh giành chiến thắng cuối cùng.

Bài học 3: Tác hại của sự nóng nảy và lòng thù hận

• Nội dung: Cần học cách kiềm chế cảm xúc, đừng để sự nóng giận và lòng thù hận điều khiển hành động của mình, gây ra hậu quả xấu cho người khác.
• Vì sao: Thủy Tinh vì không lấy được vợ đã nổi giận, gây ra bão lụt làm hại nhân dân, nhà cửa. Sự thù hận dai dẳng khiến năm nào Thủy Tinh cũng dâng nước đánh Sơn Tinh nhưng kết quả vẫn là thất bại và chỉ gây thêm đau khổ cho muôn dân.
  

Trong hành trình trưởng thành của mỗi người, ai cũng may mắn có một người bạn để sẻ chia. Đối với tôi, Lan không chỉ là bạn thân mà còn là người đã cùng tôi tạo nên một kỉ niệm vô giá vào năm lớp 7 – kỉ niệm về một buổi chiều tan học muộn đã giúp tôi vượt qua nỗi sợ hãi của chính mình.

Tôi vốn là một cô bé nhút nhát và đặc biệt sợ sấm sét. Chiều hôm ấy, khi tiếng trống tan trường vừa dứt, bầu trời bỗng chốc tối sầm lại, mây đen kéo đến nghịt trời. Những hạt mưa bắt đầu rơi lộp bộp rồi nhanh chóng trở thành một trận mưa rào trắng xóa. Đáng sợ hơn, những tia chớp rạch ngang trời kèm theo tiếng sấm đùng đoàng khiến tôi run cầm cập, đứng chôn chân dưới hiên lớp, mắt rơm rớm nước vì sợ hãi.

Giữa lúc tôi đang hoảng loạn nhất, Lan đã bước đến, nắm chặt lấy tay tôi. Bàn tay cậu ấy ấm áp và khô ráo lạ thường. Lan nhìn tôi, mỉm cười trấn an: — "Đừng sợ, có tớ ở đây rồi! Hay là mình cùng chạy dưới mưa nhé? Coi như đây là một chuyến phiêu lưu mạo hiểm!"

Nói rồi, Lan cởi chiếc áo khoác đồng phục, giơ cao lên đầu làm thành một chiếc "mái che" nhỏ cho cả hai. Cậu ấy kéo nhẹ tay tôi, dẫn tôi chạy vụt ra giữa màn mưa. Lần đầu tiên trong đời, tôi không còn thấy tiếng sấm đáng sợ nữa. Thay vào đó, tôi cảm nhận được sự sảng khoái khi những giọt mưa chạm vào da thịt và tiếng cười giòn tan của hai đứa vang vọng khắp sân trường vắng. Lan luôn cố ý nghiêng phần áo che về phía tôi, chấp nhận để vai mình ướt sũng để tôi không bị lạnh.

Về đến nhà, cả hai đứa đều ướt như chuột lột và đều bị mẹ mắng một trận tơi bời. Tối hôm đó, chúng tôi cùng bị cảm nhẹ và phải nằm nhà, nhưng Lan vẫn không quên nhắn tin trêu chọc tôi: "Cậu thấy không, sấm sét cũng phải chào thua tình bạn của bọn mình đấy!".

Kỉ niệm ấy tuy đơn giản nhưng đã trở thành một cột mốc quan trọng trong lòng tôi. Lan đã dạy tôi rằng, nỗi sợ hãi sẽ chẳng là gì nếu ta có một người bạn chân thành sát cánh. Cho đến tận bây giờ, mỗi khi trời đổ mưa rào, tôi lại nhớ về nụ cười rạng rỡ của Lan dưới chiếc áo khoác năm nào – nụ cười của sự ấm áp, che chở và một tình bạn vĩnh cửu.

Bài thơ "Thưa ngoại con mới về" là một dòng hồi tưởng đầy xúc động về người bà kính yêu thông qua giấc mơ. Hình ảnh ngoại hiện lên thật bình dị với những công việc quen thuộc như thăm vườn, nhóm lửa bếp nồng khói bay. Lời dặn "phải ngoan" của bà không chỉ là sự vỗ về mà còn là lời giáo dục nhẹ nhàng cho cháu ở thực tại. Dù ngoại đã đi xa, nhưng sự "dịu dàng bên con" từ nơi thiên đàng vẫn mãi là điểm tựa tâm hồn bình yên và vững chãi nhất.
Câu 1:

• Câu 1: Thể thơ của văn bản.
• • Văn bản được viết theo thể thơ tự do.
• Câu 2: Phương thức biểu đạt chính.
• • Phương thức biểu đạt chính là biểu cảm.
• Câu 3: Phân tích tác dụng của biện pháp tu từ trong hai dòng thơ: "ngoại thăm lu nước, bờ ao/ thăm vườn ổi đã cây nào ra bông".
• • Biện pháp tu từ: Liệt kê ("lu nước", "bờ ao", "vườn ổi") kết hợp với điệp từ ("thăm").
  • Tác dụng: Gợi lên hình ảnh người bà tần tảo, luôn quan tâm, chăm sóc tỉ mỉ từng gốc cây, góc sân trong nhà. Qua đó, thể hiện sự gắn bó mật thiết và tình yêu thương vô bờ bến của bà dành cho gia đình, quê hương.
• Câu 4: Cách hiểu về hai dòng thơ: "từ nơi được gọi Thiên Đàng/ ngoại luôn có cách dịu dàng bên con".
• • Hai dòng thơ khẳng định rằng dù bà đã qua đời ("nơi được gọi Thiên Đàng"), nhưng tình yêu thương và sự che chở của bà vẫn luôn hiện hữu, dõi theo và an ủi con cháu một cách vô hình nhưng đầy ấm áp.
• Câu 5: Bài học rút ra từ bài thơ.
• • Bài thơ nhắc nhở chúng ta phải biết trân trọng và yêu thương người thân khi họ còn bên cạnh. Đồng thời, luôn khắc ghi những đức tính tốt đẹp và tình cảm của thế hệ đi trước để làm hành trang tinh thần cho bản thân.

Trong cuộc đời mỗi người, ai cũng có những kỉ niệm được lưu giữ trong một góc của trái tim. Đối với tôi, kỉ niệm đáng nhớ nhất chính là lần cùng Lan – người bạn thân thiết nhất của mình – vượt qua nỗi sợ hãi trong một buổi chiều mưa tầm tã năm lớp 7.

Đó là một buổi chiều tan học muộn, bầu trời bỗng chốc tối sầm và một trận mưa rào bất chợt đổ xuống. Lúc ấy trường đã vắng người, chỉ còn hai đứa đứng dưới hiên lớp. Tiếng sấm sét vang lên đùng đoàng khiến một đứa nhát gan như tôi run cầm cập, mặt không còn giọt máu. Giữa lúc tôi sợ hãi nhất, Lan đã nhẹ nhàng nắm lấy tay tôi. Bàn tay cậu ấy ấm áp vô cùng, Lan mỉm cười và nói: "Đừng sợ, có tớ ở đây rồi! Hay là mình cùng chạy dưới mưa nhé? Coi như đây là một chuyến phiêu lưu!".

Lan tháo chiếc áo khoác đồng phục, giơ cao lên đầu làm mái che cho cả hai đứa rồi kéo tay tôi chạy vụt ra giữa sân trường. Lần đầu tiên, tôi cảm thấy nước mưa chạm vào da thịt không hề lạnh lẽo mà lại sảng khoái đến lạ kỳ. Chúng tôi vừa chạy vừa cười vang, tiếng sấm lúc này nghe không còn đáng sợ nữa mà giống như tiếng trống cổ vũ cho hai đứa. Lan luôn cố tình chạy chậm lại để che chắn gió cho tôi, còn tôi thì bám chặt lấy gấu áo cậu ấy.

Về đến nhà, cả hai đều ướt sũng và kết quả là bị cảm nhẹ, nhưng lòng tôi lại ngập tràn niềm vui. Lan đã nhắn tin cho tôi rằng: "Sấm sét cũng chẳng làm gì được bọn mình nếu mình bên nhau!".

Kỉ niệm ấy đã dạy cho tôi một bài học quý giá: nỗi sợ hãi sẽ biến mất nếu ta có một người bạn chân thành sát cánh. Đến tận bây giờ, mỗi khi trời mưa, tôi vẫn nhớ về nụ cười rạng rỡ của Lan dưới chiếc áo khoác năm nào – minh chứng cho một tình bạn bền vững và ấm áp.

Câu 1: Thể thơ của văn bản là thể thơ tự do. Câu 2: Phương thức biểu đạt chính là biểu cảm. Câu 3: Phân tích tác dụng biện pháp tu từ trong hai dòng thơ:

"ngoại thăm lu nước, bờ ao thăm vườn ổi đã cây nào ra bông"

• Biện pháp tu từ: Liệt kê ("lu nước", "bờ ao", "vườn ổi") kết hợp với điệp từ ("thăm").
• Tác dụng: Gợi lên hình ảnh người bà tần tảo, luôn quan tâm, lo lắng cho từng gốc cây, góc sân trong nhà. Qua đó, thể hiện sự gắn bó mật thiết và tình yêu thương vô bờ bến của bà dành cho gia đình, quê hương.

Câu 4: Cách hiểu về hai dòng thơ:

"từ nơi được gọi Thiên Đàng ngoại luôn có cách dịu dàng bên con"

• Hai dòng thơ khẳng định rằng dù bà đã không còn ở cõi tạm, nhưng tình yêu thương và sự che chở của bà vẫn luôn hiện hữu, dõi theo con cháu một cách vô hình nhưng đầy ấm áp.

Câu 5: Bài học rút ra: Phải biết yêu thương, trân trọng người thân khi họ còn bên cạnh và luôn khắc ghi những đức tính tốt đẹp, tình cảm của cha ông để sống tốt hơn.

Câu 6 (Đoạn văn cảm nhận): Bài thơ "Thưa ngoại con mới về" là một dòng hồi tưởng đầy xúc động về người bà kính yêu. Qua giấc mơ, tác giả đã tái hiện hình ảnh bà với những cử chỉ chăm sóc thân thuộc như thăm lu nước, vườn ổi, hay nhóm lại ngọn lửa hồng trong bếp. Những hình ảnh ấy không chỉ gợi lên sự tần tảo của bà mà còn là biểu tượng của hơi ấm gia đình. Lời dặn dò "phải ngoan" của ngoại ở cuối bài chính là hành trang tinh thần vô giá cho cháu. Dù ngoại đã đi xa về nơi "Thiên Đàng", nhưng tình cảm dịu dàng ấy vẫn luôn là điểm tựa vững chắc nhất cho tâm hồn mỗi người con, người cháu.

Từ tình cảm của người con và sự quan tâm của hàng xóm dành cho người mẹ bị ốm trong bài thơ, em có thể rút ra những bài học sau:

• Lòng hiếu thảo: Phải biết yêu thương, chăm sóc và trân trọng cha mẹ, đặc biệt là khi cha mẹ ốm đau, già yếu.
• Sự thấu hiểu: Biết ơn những hy sinh, vất vả mà cha mẹ đã dành cho mình.
• Tình làng nghĩa xóm: Trân trọng tình cảm quan tâm, sẻ chia giữa những người xung quanh trong lúc khó khăn ("Cô bác xóm làng đến thăm/ Người cho trứng, người cho cam").
  

Câu 9: Chỉ ra và nêu tác dụng của biện pháp tu từ ẩn dụ trong hai câu thơ sau:

"Cả đời đi gió đi sương Bây giờ mẹ lại lần giường tập đi"

• Biện pháp ẩn dụ: Cụm từ "đi gió đi sương".
• Tác dụng:
• • Về nội dung: Hình ảnh "gió", "sương" ẩn dụ cho những nỗi vất vả, nhọc nhằn, gian khổ và những biến cố mà người mẹ đã phải trải qua trong suốt cuộc đời để nuôi dạy con cái trưởng thành.
  • Về nghệ thuật: Làm cho cách diễn đạt trở nên hình ảnh, hàm súc và gợi cảm hơn. Qua đó, thể hiện lòng biết ơn, sự thấu hiểu và niềm xót xa của người con trước những hy sinh thầm lặng của mẹ.

Hằng năm, cứ vào ngày mùng 4 Tết Nguyên Đán, quê hương em lại tưng bừng tổ chức Lễ hội đua thuyền trên dòng sông quê hương. Đây là sự kiện văn hóa lớn nhất trong năm mà em luôn hào hứng tham gia.

Từ sáng sớm, hai bên bờ sông đã đông nghịt người. Những chiếc thuyền đua thon dài, sơn son thiếp vàng rực rỡ nằm chờ xuất phát. Các đội đua là những thanh niên trai tráng trong xã, ai nấy đều hăng hái, mặc đồng phục chỉnh tề. Sau tiếng súng phát lệnh, các con thuyền lao vút đi trên mặt nước trong tiếng trống giục liên hồi và tiếng hò reo vang dội của khán giả. Những mái chèo khua đều tăm tắp, tung bọt trắng xóa. Cuộc đua diễn ra vô cùng kịch tính cho đến khi chiếc thuyền của thôn Đông cán đích đầu tiên trong niềm vinh quang.

Lễ hội đua thuyền không chỉ là một trò chơi thể hiện sức mạnh mà còn là nét đẹp văn hóa cầu mong một năm mưa thuận gió hòa. Chứng kiến sự kiện này, em cảm thấy vô cùng tự hào về truyền thống của quê hương mình.